Skip to main content

साखरेचे खाणार त्याला नरेंद्र देणार

साखरेचे खाणार त्याला नरेंद्र देणार
-----------------------
सन २०००. कर्नाटक राज्यातील बेळगाव जिल्ह्यातील शिंन्दोगी भाग. भारतातील इतर भागांप्रमाणे शेतीबहुल भाग. बहुतांश सगळेच शेतकरी. दिवसभर शेतात राबून देखील पैसा मात्र कमीच. रायप्पा मल्लाप्पा कलटी हा या भागातील शेतकऱ्यांपैकी एक शेतकरी. ४० एकर जमीन. या ४० एकरावर रायप्पा मका लावायचा. सगळा खर्च जाऊन हाताशी यायचे फक्त १ लाख रुपये. या उत्पन्नातून तो कसाबसा शेतीची कामं आणि घर चालवायचा. हाती शिल्लक काहीच उरायचे नाही. म्हणण्यासाठी त्याच्याकडे एक दुचाकी होती. हीच काय त्याची श्रीमंती दर्शविणारी मालमत्ता. याच दरम्यान या परिसरात एक साखर कारखाना आला. रायप्पाने मक्याचं पीक बंद करुन ऊसाचं पीक घ्यायला सुरुवात केली. तो ऊस थेट कारखान्याला विकू लागला. विकल्यानंतर १५ दिवसांच्या आत रायप्पाला पैसे मिळू लागले. आज रायप्पाला वर्षाला २० ते ३० लाख रुपये निव्वळ नफा होतो. आज त्याच्याकडे १०० एकर जमीन आहे. आता रायप्पा दुचाकीवरुन नव्हे तर टाटा इंडिकामधून प्रवास करतो. ही सारी किमया घडली श्री रेणुका साखर कारखान्यामुळे.
श्री रेणुका साखर कारखान्याने कमी वेळेत एवढी प्रगती करण्यामागचं कारण म्हणजे या कारखान्याच्या संस्थापिका विद्या मुरकुंबी आणि त्यांचे चिरंजीव नरेंद्र मुरकुंबी होत. मुरकुंबी कुटुंबीय मूळचे बेळगावचे. नरेंद्रचे बाबा, मधुसूदन मुरकुंबी टाटा टी आणि टाटा केमिकल्सचे बेळगावातील वितरक होते. बाबांसोबत नरेंद्र भारतातील अनेक राज्यांत गेला. आसाम मधील चहाचे मळे तसेच पंजाबमधील गव्हाची शेती त्याने पाहिली. शेतीविषयी एक वेगळीच त्यामुळे ओढ निर्माण झालेली. बेळगावच्या गोगटे इन्स्टिट्यूट ऑफ टेक्नॉलॉजी मधून त्याने इलेक्ट्रॉनिक्स एण्ड कम्युनिकेशन मध्ये अभियांत्रिकीची पदवी मिळविली. तसेच उद्योजकता आणि न्यू व्हेंचर मॅनेजमेंट हा विषय घेऊन त्याने १९९४ साली आयआयएम- अहमदाबाद मधून व्यवस्थापनाची पदव्युत्तर पदविका संपादन केली. पण त्याचा कल शेतीकडे होता. शेतीसंबंधित त्याला व्यवसाय करायचा होता. वरकरणी त्याने जैविक किटकनाशकांचा व्यवसाय सुरु केला. मात्र लवकरच त्याने आपला कल साखरेकडे वळविला.
सरकारने साखर उद्योगाला उत्तेजन देण्यासाठी साखर कारखान्यासंबंधी नियम शिथील केले. सबसिडी जाहीर केली. हीच सुवर्णसंधी साधून साखर कारखाना सुरु करण्याचे नरेंद्राने ठरविले. त्यासाठी बेळगावची निवड केली. हीच जागा निवडण्याची अनेक कारणे होती. एकतर बेळगावला उत्तम प्रतीचा आणि मुबलक प्रमाणात ऊस तयार होतो. प्रचंड प्रमाणात तयार होणारा हा ऊस विकण्यासाठी मात्र शेतकऱ्याला ६०-७० किलोमीटर दूर जावे लागे. इतकं दूर जाऊन देखील पैसे वेळेवर मिळत नसत हे दुखणं वेगळंच.
हीच दुखरी नस नरेंद्राने हेरली. याच परिसरात साखर कारखाना सुरु करण्याचे ठरविले. याचदरम्यान आंध्र प्रदेश सरकारने एका साखर कारखान्याचे युनिट विकण्याचे निश्चित केले. ५५ कोटी रुपये एवढे त्याचे मूल्य होते. एवढे पैसे नरेंद्राकडे नव्हते. शेतकऱ्यांमधूनच भांडवल उभे करण्याचे नरेंद्राने ठरविले. शेतकऱ्यांनी समभागधारक व्हावे यासाठी प्रयत्न केले. १० रुपये मूल्य असलेले किमान ५०० समभाग शेतकऱ्याने खरेदी करण्याची अट करण्यात आली. सुरुवातीला शेतकऱ्यांनी विरोध केला. मात्र कारखाना सुरु झाल्यानंतर जीवनमान बदलेल हे पटल्यानंतर शेतकऱ्यांचा विचार बदलला. तब्बल ९ हजार ९०० शेतकरी कारखान्याचे समभागधारक झाले. त्यांचे भागधारक मूल्य ३५० कोटी रुपये एवढे झाले. श्री रेणुका साखर कारखाना उभा राहिला.
आज या साखर कारखान्यात दिवसाला २००० टन इतक्या ऊसाचे गाळप होते. भारतातील सर्वांधिक गाळप होणाऱ्या आकड्यांपैकी हे एक आहे. २००५ मध्ये श्री रेणुका साखर कारखान्याची नोंद शेअर बाजारात झाली. २००६ मध्ये पुढील आव्हानासाठी नरेंद्र मुरकुंबी सज्ज झाले. हे आव्हान होतं जगातील सर्वांत मोठ्या साखर बाजारपेठ असलेल्या ब्राझील देशात शिरकाव करण्याचे. व्हाले दो इव्हाई आणि अन्य एक असे दोन साखर कारखाने रेणुकाने विकत घेतले. भारतातील ४० हजार कोटी प्रति दिन असं ऊसाची गाळप क्षमता असताना ब्राझील मध्ये मात्र दिवसाला ७० हजार कोटी प्रति दिन गाळप करण्याची क्षमता या कारखान्याने मिळविली. आज नरेंद्र मुरकुंबींचे संपत्ती मूल्य अंदाजे ३५०० कोटी रुपये एवढे आहे.
एकीकडे साखर कारखाने बंद होत असताना, जुना साखर कारखाना विकत घेऊन त्याला व्यावसायिक पद्धतीने चालवून दाखविण्याची नरेंद्र मुरकुंबीची कामगिरी निश्चितच कौतुकास्पद आहे. म्हणतात ना साखरेचे खाणार त्याला देव देणार.
-  प्रमोद सावंत
-------------------------------------------------------------

Comments

Popular posts from this blog

व्यवसाय यादी

महाराष्ट्र के युवकोने ठान ली उद्योग में आने का सोच लेंगे तो अमेरिका को पछाड देगे और दुनिया पें राज करेंगे।
 दोस्तो मैं आपको आज इस तरह के बिझिनेस आयडिया देणे वाले है की शायद आपकें नजदीकि के लोक हसेंगे । मगर इस तरह के लोगो को नजर अंदाज करना सीख लो। क्यो कीं एक दिन वही लोग आपकें कामयाबी की दास्त बताऍंगे।  दोस्तो हमे गुलामी की इतनी आदत लगी है की हम बिझिनेस के बारे में सोचना बंद करा लिया है। मैने यहा ऐसें कुछ स्मॉल स्केल बिझिनेस आयडिया की यादी दे रहा हू की आप कमी लागत मैं स्टार्ट कर सकते हो।
1.इंटरनेट कॅफे I C
2. फळ रसवंती गृह FRUIT JUICE CENTRE
3. कच-यापासून बगीचा GARDEN FROM WASTE MATERIAL
4. आय. क्यू. एफ. प्रकल्प SUPPLY VEGETABLES PACKETS TO FOOD MALLS
5. एम.सी.आर. टाईल्स M.C.R. TILES
6. पी.व्ही.सी. केबल P.V.C VABLE
7. चहा स्टॉल TEA STALL
8. मृद व जल चाचणी प्रयोगशाळा WATER & SOIL TESTING LAB.
9. वडा पाव WADAPAV
10. शटल कॉक MANUFACTURING SHUTTLECOCK
11. ससे पालन RABBIT FARMING
12. ईमू पालन ( शहामृग ) EMU FARMING
13. खवा  MAKING KHAVA
14. हात कागद  HAND MADE PAPER
15…

सुरू करा स्वतःचे ‘स्टार्टअप’

सुरू करा स्वतःचे ‘स्टार्टअप’
ऑफिसमधील तेच तेच आणि कंटाळवाण्या कामाच्या पद्धतीतून बाहेर पडण्याची इच्छा असेल.. आपल्या मर्जीप्रमाणे काम करून हवा तेवढा पैसा आणि समाधान मिळविणाऱ्यांचे अनुकरण करायचे असेल, तर आता केंद्र सरकारने तुमच्यासाठी उद्योगाच्या गुहेचे दार उघडले आहे. 'स्टार्टअप' नावाची ही संधी तुमचे दार ठोठावत आहे. चालून आलेली हीसंधी नेमकी कशी हेरायची या विषयी टाकलेला हा दृष्टिक्षेप...देशात यापूर्वी कधीही नव्हत्या एवढ्या उद्योगांच्या संधी आता निर्माण झाल्या आहेत. त्यातही तरुणांना आणि नवकल्पनांच्या जगात भराऱ्या मारणाऱ्यांना आयतीच संधी चालून आली आहे. सध्या तंत्रज्ञानाचे युग असल्याने नवकल्पनांच्या विमानाला टेक्नॉलॉजीचे पंख लावण्यासाठी आणि रोजगाराची संधी निर्माण करण्यासाठी केंद्र सरकार सरसावले आहे. गेल्या वर्षी पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी 'स्टार्टअप इंडिया-स्टँडअप इंडिया' या महत्त्वाकांक्षी योजनेची घोषणा केली आणि १६ जानेवारी रोजी त्या विषयीचे धोरणही जाहीर केले.स्टार्टअप म्हणजे नवकल्पना आणि तंत्रज्ञानावर आधारीत उद्योग. पाश्चिमात्य देशांमध्ये ही संकल्पना बरीच जुनी आहे. आपल्या…

रीढ की हड्डी के ख़राब होने के बाद भी खड़ी करी ३४०० करोड़ की कंपनी

रीढ की हड्डी के ख़राब होने के बाद भी खड़ी करी ३४०० करोड़ की कंपनी
 जब अमेरिका के ३१  वर्षीय लिजा फॉलज़ोन (https://en.wikipedia.org/wiki/Lisa_Falzone) ने तीन साल पहले अपनी खुद की कंपनी शुरू की, तो लोगों ने उनका मज़ाक उड़ाया। कहने की जरूरत नहीं है कि यह लकवाग्रस्त लड़की क्या कर सकती है? लेकिन लीजा ने उन लोगों के मुंह बंद कर दिए हैं जो आज उनके उच्च प्रदर्शन से नाराज हैं। आज, यह लगभग 2 करोड़ रुपये की कंपनी का है। लिजा जल्द ही $ 1 बिलियन का आईपीओ लॉन्च करने वाली है। अगर ऐसा होता है तो वह दुनिया की पहली महिला होगी जो इतना बड़ा आईपीओ लॉन्च करेगी।

Liza ने २०१३ में एक Revell Systems (http://revelsystems.com) कंपनी शुरू की। लकवाग्रस्त होने के बाद रीढ़ की हड्डी टूट गई थी। यह इस समय के दौरान था कि उसे इस विचार का एहसास हुआ। २०१० में, लिज़ा स्टैनफोर्ड विश्वविद्यालय में प्रबंधन की डिग्री का पीछा कर रही थी। वह विश्वविद्यालय में तैराकी भी करती थी। एक दिन, जब वह तैरने के लिए घर से निकल रहा था, वह अचानक सीढ़ियों पर गिर गया। डॉक्टर ने पुष्टि की कि रीढ़ की हड्डी टूट गई थी। ऑपरेशन के कारण लिजा खड़ी नहीं…